
UKGC onderzoek: de gevolgen van gokken stoppen niet bij de speler
UKGC onderzoek: de gevolgen van gokken stoppen niet bij de speler
VorigeVolgendeDe schade van problematisch gokken blijft zelden beperkt tot de persoon die speelt. Partners, familieleden en vrienden kunnen te maken krijgen met financiële zorgen, spanningen thuis, verlies van vertrouwen en aanhoudende stress. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van de Britse goktoezichthouder UK Gambling Commission.
Voor het onderzoek werden 25 mensen uit Engeland, Schotland en Wales uitgebreid geïnterviewd. Zij hadden in het afgelopen jaar zelf de gevolgen ondervonden van het gokgedrag van iemand in hun omgeving. De studie is kwalitatief en dus niet bedoeld om exact te meten hoeveel mensen hiermee te maken hebben. Wel laat zij zien hoe schade kan ontstaan, zich opstapelt en soms lange tijd onopgemerkt blijft.
Volgens eerder onderzoek van de Britse toezichthouder wordt 9 procent van de Britse volwassenen geraakt door het gokgedrag van een ander. Meer dan een kwart van deze groep zegt minstens één ernstige consequentie te hebben meegemaakt.
Problemen worden vaak pas laat herkend
Deelnemers aan het onderzoek vertelden dat de schade meestal niet in één keer zichtbaar wordt. Het begint bijvoorbeeld met geld dat ontbreekt, een rekening die onverklaarbaar blijft liggen of iemand die steeds geheimzinniger doet over zijn telefoon. Pas later blijkt dat ook relaties, gezondheid en dagelijkse routines onder druk zijn komen te staan.
Dat maakt gokproblemen voor naasten ingewikkeld. Wie zelf niet gokt, zal een situatie niet altijd meteen als gokschade herkennen. Het voelt eerder als een relatieprobleem, stress om geld of zorgen over iemand die zich terugtrekt. Tegen de tijd dat duidelijk wordt wat er speelt, kunnen de gevolgen al flink zijn opgelopen.
Vooral partners blijken een zware last te dragen. Zij delen vaak een huishouden, gezamenlijke rekeningen en soms de zorg voor kinderen. Wanneer gokken uit de hand loopt, zijn zij vaak degene die financiële gaten moeten opvangen of proberen uit te zoeken wat er precies aan de hand is.
Ook ouders, volwassen kinderen, broers, zussen, vrienden en collega’s kunnen geraakt worden. Hun ervaringen verschillen, maar onzekerheid en schaamte komen vaak terug. Veel mensen vragen zich af of zij signalen eerder hadden moeten zien of meer hadden kunnen doen.
Online gokken is minder zichtbaar geworden
De Britse toezichthouder wijst ook op de rol van mobiel gokken. Een bezoek aan een speelhal, wedkantoor of casino is zichtbaar voor de buitenwereld. Gokken via een app of website niet. Het kan plaatsvinden op de bank, in bed of tijdens een werkdag, zonder dat iemand in de omgeving daar iets van merkt.
Voor naasten zorgt dat soms voor een voortdurende staat van alertheid. Zij letten op bankafschriften, veranderend gedrag of ongebruikelijk telefoongebruik, maar hebben geen duidelijk beeld van wat er gebeurt. Die onzekerheid kan lang aanhouden.
Het onderzoek laat daarnaast zien dat gokken soms begon als iets gezamenlijks. Bijvoorbeeld samen een lot kopen, bingo spelen of op voetbal wedden. Wanneer het gedrag van één persoon daarna verandert, kan dat voor extra verwarring zorgen. De ander voelt zich dan mogelijk mede verantwoordelijk, terwijl er juist behoefte is aan duidelijke grenzen en ondersteuning.
Nederlandse zorgplicht noemt naasten expliciet
Hoewel het onderzoek in Groot-Brittannië is uitgevoerd, raakt het onderwerp ook aan de Nederlandse situatie. Vergunde online casino’s in Nederland hebben een wettelijke zorgplicht. Zij moeten spelers actief beschermen tegen onmatig speelgedrag en kansspelverslaving.
Daarbij kijkt de zorgplicht niet uitsluitend naar schade voor de speler zelf. Wanneer een aanbieder na onderzoek vermoedt dat iemand schade kan toebrengen aan zichzelf of aan naasten, moet die speler worden aangesproken en kan een advies volgen om zich in te schrijven in Cruks, het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen.
Als een speler dat advies niet opvolgt, moet de aanbieder hiervan een kennisgeving doen bij de Kansspelautoriteit. De toezichthouder kan vervolgens besluiten om iemand onvrijwillig in Cruks op te nemen. Daarmee wordt deelname aan kansspelen bij alle vergunde aanbieders tijdelijk geblokkeerd.
De Kansspelautoriteit erkende dit voorjaar wel dat de uitvoering van deze procedure in de praktijk nog knelpunten kent. Zo kunnen aanbieders niet altijd objectief controleren of een speler zich na een advies daadwerkelijk in Cruks heeft ingeschreven. Volgens de toezichthouder werkt het systeem van kennisgevingen daardoor nog niet volledig zoals bedoeld.
Dat betekent niet dat Cruks of de zorgplicht geen waarde hebben. Het laat vooral zien dat bescherming niet alleen afhankelijk kan zijn van één laatste stap. Gokschade wordt vaak al eerder zichtbaar in een huishouden, maar naasten weten dan niet altijd waar zij terechtkunnen of wat zij zelf kunnen doen.
Hulp zoeken is ook voor naasten belangrijk
In Nederland kunnen niet alleen spelers, maar ook partners, familieleden en vrienden terecht bij OpenOverGokken. Daar is informatie te vinden over signalen van gokproblemen, geldzorgen en manieren om het gesprek aan te gaan. Via de hulplijn 0800 24 000 22 is gratis en anoniem contact mogelijk.
Voor naasten kan het helpen om niet te wachten tot de situatie volledig escaleert. Wie merkt dat gokken leidt tot schulden, geheimhouding, conflicten of onveiligheid thuis, hoeft dat niet alleen op te lossen. Hulp vragen is niet alleen bedoeld voor de persoon die gokt, maar juist ook voor de mensen die dagelijks met de gevolgen leven.
Het Britse onderzoek onderstreept daarmee een punt dat ook voor Nederland relevant is: verantwoord gokken gaat niet alleen over speellimieten, stortingsgrenzen of een tijdelijke gokstop. Het gaat ook over wat er gebeurt met de mensen rondom de speler wanneer gokken uit de hand loopt.






